تحلیلی از وضعیت اقتصاد و اشتغال در کشور / بررسی راهکارها
به نظر می رسد گروه گسترده ای از فعالان اقتصادی کشور دچار لطمه جدی و بحران شده اند و حیات اقتصادیشان در خطر نابودی قرار گرفته است که برای بازگرداندن آنها به شرایط عادی و نرمال نیازمند برنامه ریزی و توجه جدی و دلسوزانه از طرف مسئولان هستیم.
یکی از گروه های مورد هجمه قرار گرفته از اقتصاد بی سر و سامان کنونی کشور، گروه تولید کنندگان و صنعت گران کشور هستند. اخبار و پی گیری های صورت گرفته در مورد تولید کنندگان داخلی حاکی از تعطیلی تعداد زیادی از کارخانجات و کارگاه های تولیدی و در معرض تعطیلی قرار گرفتن تعداد بسیار زیاد دیگری از آنهاست.
به گزارش ایلنا، موضوع مهم دیگری که در این میان حائز اهمیت است تأثیر مستقیم تعطیلی واحدهای تولیدی و صنعتی بر زندگی گروه گسترده تری از افراد جامعه است. علاوه بر متضرر شدن تولید کنندگان و صنعت گران، کارگران که گروه گسترده ای از اعضای زحمت کش و آسیب پذیر جامعه را تشکیل می دهند به طور مستقیم تحت تأثیر تغییرات و بحران های ایجاد شده قرار می گیرند. نتیجه مستقیم و غیر قابل اجتناب تعطیلی هر یک از واحدهای تولید، بیکار شدن تعداد قابل توجهی از کارگرانی است که در این واحدها مشغول به کارند و تبعات بعدی آن هجوم مشکلات اقتصادی، خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی عدیده است که این بخش گسترده از اعضای جامعه را در معرض مواجهه با مشکلات خاصی قرار می دهد.
اشتغال، معضل بزرگ ایران
صابرشیبانی استاد دانشگاه شهید بهشتی در زمینه وضعیت اشتغال در ایران می گوید: توسعه بیکاری به این دلیل در سیستم اختلال ایجاد می کند که افراد در شرایطی که شغلی نداشته باشند نیاز به سیستم های حمایتی دارند که جلوی هزینه های اجتماعی بالاتر در بخش های دیگر گرفته شود تا دولت با مشکلات جنبی دیگر درگیر نشود. از جمله مشکلات مربوط به ازدواج و مشکلات افزایش بزهکاریهای مختلف در سطح اجتماع. ریشه یابی هایی که در بخش های مختلف اجتماعی صورت گرفته است نشان می دهد وضعیت افزایش نرخ بیکاری، به افزایش جرایم و پایین آمدن میانگین سنی افراد بزهکار منجرخواهد شد. مسائل فوق نگرانی های گسترده ای را در سطح جامعه ایجاد میکند که پیامد های افزایش نرخ رشد بیکاری در جامعه است.
به گفته این استاد اقتصاد تجارب و مطالعات موردی مستند نشان می دهد بیشتر مشکلات ریشه های سیاسی و اقتصاد سیاسی دارند و باید از این منظر به موضوع نگاه شود و اگر این علت سیاسی به نوعی حل و فصل شود و از تاثیرات جدی تر جلوگیری شود امید این می رود که یک برنامه ریزی اقتصادی بتواند جلوی بحران های آتی را بگیرد.
داریوش قنبری سخنگوی فراکسیون اقلیت دوره هشتم مجلس شورای اسلامی نیز در خصوص مشکل بیکاری در کشور به ایلنا می گوید: هیچ مدیریت درستی در زمینه اشتغال وجود ندارد و در حال حاضر هم قشر تحصیل کرده و هم فاقد تحصیلات ما درگیر درصد بالایی از بیکاری هستند. بیشترین انتظار از دولت این است که حداقل مشاغل موجود را حفظ کند و توقع ایجاد شغل، انتظار خوش بینانه ای است. خبرها و حکایاتی که ما می شنویم خبر از، از دست رفتن فرصت های شغلی موجود می دهد.
بازار داغ دلالی در شرایط فعلی اقتصادی
به نظر می رسد تنها کسانی که در شرایط کنونی از اوضاع اقتصادی کشور بهره مند می شوند گروه دلالان هستند. گروه مورد نظر بدون هیچ زحمت و تلاشی نبض نامنظم بازار را به دست گرفته اند و با هر نوسان و تغییر قیمتی که صورت می گیرد میزان سود بالایی را دریافت می کنند.
قنبری استاد اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس در این خصوص به خبرنگار ایلنا گفت: در حال حاضر کشور ما بهشت دلال هاست و بهترین سود ها را دلال ها می برند.افرادی که هیچ هنری ندارند با ارتباطات و اطلاعاتی که دارند به وسیله یک تلفن به ثروتهای میلیاردی دست پیدا می کنند این وضعیت نه به نفع تولید کننده است و نه به نفع مصرف کننده.
وی تصریح کرد: مصرف کننده دارد زیر بار گرانی له می شود و سبدهای مصرفی ما روز به روز دچار کاهش و فقر می شوند. از طرف دیگر افزایش قیمت ها باعث افزایش قیمت مواد اولیه و کالاهای واسطه ای برای تولید کننده ها که این باعث کاهش فروش تولید کنندگان شده است.
راه حل مشکلات موجود از دیگاه اساتید اقتصاد
داریوش قنبری در مورد راهکار حل مشکلات اقتصادی کشور گفت: برای ایجاد اصلاح و تغییر نیاز به ایجاد یک تحول در دیدگاه ها و روش ها است و ما باید به ارزیابی خودمان بپردازیم و نتیجه مدیریتمان را مورد بررسی قرار دهیم. تنها اگر دولت و برنامه ریزان یک فضای باز سیاسی را ایجاد کنند که در آن تمام اقشار و برنامه ریزان جامعه بتوانند به اظهار نظر و عقیده بپردازند و در یک رقابت برابر به قدرت برسند میتوانیم امیدی برای بهبود وضعیت کنونی داشته باشیم.
شیبانی در مورد حل مشکلات موجود معتقد است: راهکارهای اقتصادی در شرایطی تحقق پیدا می کند و آثارش را بر رشد و توسعه بر جای می گذارد که اقتصاد سیاسی کشور این فرصت را بدهد که این راهکارها از طرف اندیشمندان و صاحبنظران این حوزه در اختیار مسئولین و مدیران جامعه قرار گیرد و اگر اراده ای بر این موضع در ایران وجود داشته باشد که از فرصت های ایده آل در کشور بهره برداری شود، ظرفیت های بالا و استفاده نشده و پتانسیل های بسیار بالایی هنوز برای اقتصاد ایران وجود دارد که اگر به کار گرفته شوند هم مشکل اشتغال حل خواهد شد وهم ما به یک دوران گذار سریع به سمت اقتصاد های پیشرفته را تجربه خواهیم کرد.
وی در ادامه می گوید: رفتن به سمت توسعه اقتصادی مستلزم این است که یک چنین اراده سیاسی واعتماد متقابل بین صاحب نظران و اندیشمندان حوزه اقتصاد وسیاستگذاران و تصمیم گیران حوزه کلان کشور ایجاد شود و تصمیم گیران بپذیرند که همانطور که بسیاری از کشورها توانستند به رغم تجربه ای که کسب کردند و از الگوهای مختلف رشد و توسعه در جهان بهره مند شدند و توانستند خودشان را به رشد وتوسعه بالاتر و مستمر و پایدار دست پیدا کنند، در کنار آن توانستند ارزشها و هنجارهای اجتماعی و بومی جامعه شان را هم حفظ کنند و هم رشد دهند. و استحاله فرهنگی و ارزشی در جوامعشان به وجود نیامد، نگرانی که اکثر مدیران و برنامه ریزان ما را نگران کرده است.تجربه کشورهای جنوب شرقی ژاپن و آسیای میانه نشان دهنده همین موضوع است.
ایلنا/گزارش از: طاهره عیدی زاده
